Site Template -- Geneology

Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page

.
Anasayfa
Ekonomi
Yazarlar
Spor
Aktuel
Gazeteler
Arsiv

Benzin niye ucuzlam�yor?

D�nya petrol fiyatlar�, tarihinin �nemli d��lerinden birini ya��yor. Amerika'ya yap�lan ter�rist sald�r�n�n hemen ard�ndan olas� bir sava� tehlikesine kar�� 31 dolara ula�an petrol fiyatlar�, �imdi son 23 ay�n en d��k seviyesi olan 21 dolara kadar geriledi. Bu gerileme benzin fiyatlar�n�n da ucuzlayaca�� anlam�na geliyor. Ancak, T�rkiye'de h�l� ucuzlama y�n�nde bir karar al�nm�� de�il. Peki, petroldeki en k��k fiyat art��lar� an�nda pompaya yans�t�l�rken, ucuzluk i�in neden h�l� bekleniyor?

Rafineri % 6 d��t�
Yap�lan son hesaplamalara g�re, T�pra�'�n rafineri fiyat� y�zde 6.1 d��t�. ��yle ki; T�rkiye, otomatik fiyatland�rma gere�i �talya'daki Platt's endeksinin son 5 i�g�n�ne bakarak benzin fiyatlar�n� belirliyor. Platt's'de i�lem g�ren kur�unsuz benzin, son ayarlaman�n yap�ld�� 15 Eyl�l'de 297.60 dolarken �u anda 264.3 dolar. Yani Platt's fiyatlar� y�zde 11.2 geriledi. Bu hesaba g�re T�rpa�'�n rafineri ��k�� fiyat� da 341 bin 950 liradan 321 bin 92 liraya d��t�. Yani rafineri fiyat� y�zde 6.1 ucuzlad�.

Pompaya yans�mal�
Otomatik fiyatland�rma gere�i bu d��n pompa fiyatlar�na yans�mas� gerekiyor. Peki, bu hangi oranda olacak? Benzinden al�nan vergilerin sabit kalmas� ve ayn� d�nemde dolar kurunun da yakla��k y�zde 6 oran�nda artmas� nedeniyle, d�� birebir olarak pompaya yans�mayacak. 321 bin 92 liral�k rafineri fiyat� baz al�narak yap�lan hesaplamaya g�re, halen 1 milyon 200 bin olan kur�unsuz benzinin fiyat�n�n 1 milyon 184 bin lira olmas� gerekiyor. Bu da y�zde 1.3'l�k d�� anlam�na geliyor.

Mutlaka indirilmeli
Ayn�indirimin s�per ve normal benzinde de yap�lmas� gerekiyor. T�rkiye Akaryak�t Bayileri ve Gaz �stayonlar� ��veren Sendikas� Ba�kan� At�f Ketenci de petroldeki art��lar gibi d��lerin de pompaya yans�t�lmas� gerekti�ini s�yl�yor. �te yandan, Bakanlar Kurulu, bu d�� pompaya yans�tmak yerine benzinden ald�� ATV'yi art�rarak da eritebilir. B�ylece benzinin ucuzlamas� da hayal olur.

T�pra�: indirim �n�m�zdeki g�nlerde
Petrol fiyatlar� s�rekli d��erken, T�pra� Genel M�d�r� H�samettin Dan��, hen�z indirimi gerektirecek bir durum olmad��n� s�yledi. Kendi hesaplamalar�na g�re rafineri fiyatlar�ndaki son 7 g�nl�k d��n y�zde 1.71 oldu�unu s�yleyen Dan��, 'Bu oran y�zde 3'� a�t��nda, �n�m�zdeki g�nlerde indirimin yap�lmas� s�z konusu olabilir' dedi. Petrol fiyatlar�n�n yan� s�ra dolar kurunun da dikkate al�nd��n� s�yleyen Dan��, '�u anda piyasa allak bullak. �r�n fiyatlar� d��me e�ilimi g�steriyor ama dolar�n da d��mesi laz�m' dedi.

"T�rkiye i�in her�eyi yapt�k"..

IMF'nin Birinci Ba�kan Yard�mc�l�� g�revini Stanley Fischer'dan devralan Anne Krueger, faizlerin y�ksek seyretmesinden dolay� T�rkiye'deki ekonomik durumun belirsiz oldu�unu s�yledi.

Anne Krueger, IMF'nin T�rkiye i�in bundan sonra ne yapabilece�i sorusuna, 'T�rkiye i�in �u an yapabilece�imiz hemen her�eyi yapt��m�z� d��n�yorum' dedi.

Belirsizlik var
IMF Ba�kan� Horst K�hler ge�en hafta yapt�� a��klamada, T�rkiye'ye ek IMF yard�m� konusuna kap�y� a��k b�rakm��t�. Anne Krueger ise, T�rk ekonomisini de�erlendirirken, 'T�rkiye'nin program�, bir taraftan bakt��n�zda kayg� uyand�r�yor, di�er taraftan bakt��n�zda ise y�r�yor. Tabii ki ge�en hafta faiz oranlar� ve baz� ba�ka g�stergeler tavana vurdu. Ancak bu durum k�sa d�nemliyse endi�e kayna�� de�il. Uzun d�nemliyse endi�e kayna��. Dolay�s�yla bir defa daha bir belirsizlikle kar�� kar��yay�z. T�rkiye'deki durum bu' diye konu�tu. Bu arada, Devlet Bakan� Kemal Dervi�, IMF ile hen�z tamamlanamayan 10'uncu d�nem g�zden ge�irme �al��malar�n�n bitirilmesi i�in hafta sonu Washington'a gidecek.

Toplanan vergi faize yetmedi..

Maliye Bakanl��'n�n a��klad�� A�ustos ay� b�t�e sonu�lar�na g�re, bu y�l�n ilk 8 ay�nda toplanan vergi gelirleri faiz �demelerine yetmedi. S�z konusu d�nemde 32.2 katrilyon lira olan gelirlerin 24.2 katrilyonu vergiden geldi.

Ayn� d�nemde 47.2 katrilyon tutar�ndaki giderlerin 25.1 katrilyonu faiz �demelerinden olu�tu. Ocak-A�ustos d�neminde b�t�e a�� 14.9 katrilyon lira olurken, faiz d�� fazla 10.2 katrilyon oldu. A�ustos'ta ise 4.4 katrilyon liral�k vergi gelirine kar��l�k, faize 4.5 katrilyon lira �dendi.

A�ustos'ta durum
Bu arada A�ustos ay�nda b�t�e a�� 2.6 katrilyon lira olurken, faiz d�� fazla 1.9 katrilyon lira olarak ger�ekle�ti. Ayn� d�nemde gelirler 5.2 katrilyon lira, giderler ise 7.8 katrilyon lira oldu. Maliye Bakan� S�mer Oral'�n ge�en hafta a��klad�� 2001 y�l� ek b�t�esi ile bu y�l sonunda b�t�e a�� 29.7 katrilyon lira, faiz d�� fazla ise 11 katrilyon 568 trilyon lira olarak hedefleniyor. Buna g�re gelirler 49.3 katrilyon lira ve giderler de 79 katrilyon lira olarak �ng�r�l�yor.

Telsim'den yat�r�ma devam..

Antalya'daki ekonomi zirvesine kat�lan Telsim Yat�r�mlar Koordinat�r� Ayd�n �aml�bel, Telsim'in katk�lar�yla ileti�im sekt�r�nde hayal edilemeyecek geli�meler kaydedildi�ini s�yledi.

Telsim'in yat�r�mlar�n� s�rd�rd��n� kaydeden �aml�bel, GPRS sistemini T�rkiye'ye getiren Telsim'in �imdi de UMTS konusunda �al��t�klar�n� vurgulad�.

��birli�i tamam
�aml�bel, 'Yeni teknolojilere sahip olan ve bunlar� uygulamakla g�revli ekiplerimiz �imdi de UMTS konusunda ilgili operat�r ve �retici firmalarla i�birli�i yapmaktad�r. Gerek kapsama alan�m�zla ilgili gerekse kalite ile ilgili yat�r�mlar�m�z azalmadan devam etmektedir' diye konu�tu.

Hazine ihalesi moral verdi

ABD'deki sald�r�lar�n ard�ndan yurt d��na ba��ml� hareket eden piyasalara d�n moral veren en �nemli geli�me Hazine'nin �nceki g�n yapt�� ihra�t�.

D�n de 161 g�n vadeli bir bono ihalesi d�zenleyen Hazine, bor�lar�n� �evirebildi�ini g�sterdi. Hazine'nin d�n d�zenledi�i ihalede ihra� edilen 6 Mart 2002 vadeli bononun bile�ik faizi y�zde 90.97 oldu. Net 870.2 trilyon teklifin geldi�i ihalede Hazine, net 270.6 trilyon lira bor�land�. Hazine bug�n piyasaya 1.5 katrilyon i� bor� servisi yapacak. �hale �ncesi bir miktar y�kselen faizler g�n� �nceki g�ne g�re yar�m puan y�kseli�le y�zde 90.58 seviyesinden tamamlad�.

Sava� belirsizli�i
Borsa yine yurt d��ndaki geli�melere g�re hareket etti. ABD ve Avrupa'daki y�kseli�ten olumlu etkilenen endeks, ilk seans� 7 bin 645 puandan tamamlad�. Endeks, ikinci seansta g�n� �nceki g�ne g�re y�zde 1.06 y�kselerek 7 bin 595 puandan kapatt�. Yurt i�indeki geli�melere g�re hareket edemeyen borsada sava� belirsizli�i s�r�yor. Ayr�ca, Kemal Dervi�'in ABD'de yapaca�� g�r��meler de merakla bekleniyor. Merkez Bankas� kapan��ta dolar kurunu �nceki g�n�n 3 bin lira alt�nda 1 milyon 554 bin olarak a��klad�. Bu arada Hazine, Morgan Stanley ve Salomon Smith Barney'i uluslararas� piyasalardan finansman kaynaklar� ara�t�rmak �zere yetkilendirdi.

Sahte 10 milyonluk bilmecesi

Merkez Bankas� eski Ba�kan� T�r�ner, sahte 10 milyon liral�k banknotlar�n baz�lar�nda orijinal 100 bin liral�k banknotlar�n ka��d�n�n kullan�ld��n� s�yledi. Merkez Bankas� ise orijinal ka��tlar�n �al�nmas�n�n imk�ns�z oldu�unu savundu.

Soygun mu oldu?
Merkez Bankas� eski Ba�kan� Yaman T�r�ner, sahte 10 milyon liral�k banknotlarla ilgili ilgin� bir a��klama yapt�. T�r�ner, 'Sahte 10 milyonluklar�n baz�lar�nda 100 binliklerin orijinal ka��tlar� kullan�lm��. Burada �nemli olan orijinal ka��tlar�n nas�l elde edildi�i. E�er 100 binlikler tahrif edilerek sahte banknot elde edilmemi�se, orijinal ka��d� ele ge�irenler y�zy�l�n soygununu yapm��' dedi.

'Gizli tutulmamal�'
Banknot Matbaas�'ndaki g�venlik tedbirleri nedeniyle banknot ka��tlar�n�n �al�nmas�n�n olanaks�z oldu�una da dikkat �eken Yaman T�r�ner, ��yle konu�tu: 'Banknot Matbaas�'na giri� ��k��lar ciddi kontrollerle yap�labiliyor. Herg�n orijinal ka��tlar, bas�lm�� ve bas�m s�recinde olan banknotlar say�l�yor. E�er matbaada bir bi�imde soygun olmu�sa Merkez Bankas� taraf�ndan gizli tutulmamas� l�z�m. Soygun geni� kapsaml� ise paran�n kendisinde de�i�ikliklere gidilmesi gerekli. Ancak Merkez Bankas�, bug�nlerde ihtiyac� olmad�� halde s�navla memur, ara�t�rmac� ve uzman yard�mc�s� almakla me�gul.'

Merkez cevap verdi
T�r�ner'in iddialar�na Merkez Bankas� yaz�l� olarak cevap verdi. Merkez Bankas�'nda hi� bir banknot ka��d�n�n �al�nmas� veya d��ar� ka��r�lmas�n�n, matbaan�n soyulmas�n�n s�z konusu olamayaca��n�n�n vurguland�� a��klamada, banknot sahtecilik te�ebb�slerinin bilinen ve d�nyada uygulanan y�ntemlerden biriyle oldu�u belirtildi. A��klamada, 'Bu y�ntem piyasada dola��mda bulunan sat�n alma g�c� d��k bir banknot kup�r�n�n �n ve arka y�z g�r�nt�s�n�n de�i�ik tekniklerle taklit edilmesidir. T�rk Liras� banknotlarda da bu tip sahtecilik te�ebb�slerine az da olsa rastlanmaktad�r' denildi.

EKONOM�'DEN KISA KISA....

Kat�lanlar art�� bekliyor
Merkez Bankas� taraf�ndan yapt�r�lan ankete g�re, gelecek 3 ayl�k d�nemde enflasyonun artaca��na inananlar�n oran� y�kseldi. 502 kat�l�mc�n�n yer ald�� anketin sonu�lar�na g�re, enflasyonun artaca��na inananlar�n oran� A�ustos'ta bir �nceki aya g�re y�zde 47.5'ten y�zde 48.3'e ��kt�. Kat�l�mc�lar�n y�zde 44.4'� ise bu y�l sonu itibar�yla enflasyon oran�n�n y�zde 61-70 aral��nda ger�ekle�ece�ini �ng�r�yor.
Fatura 40 milyar dolar� ge�ti
New York'taki D�nya Ticaret Merkezi'ne (WTC) y�nelik sald�r�lar�n mali y�k�n�n 40 milyar dolar� buldu�u bildirildi. Yaral�lar�n tedavileri, �al��amamaktan kaynaklanan �cret kayb� ve ticari kurulu�lar�n zararlar� 15 milyar� a��yor. Y�k�lan binalar, kaybolan malzeme ve kira kayb� 14 milyar dolar. New York kenti ise tahsil edilemeyen vergiler ve yap�lamayan harcamalar y�z�nden 11 milyar dolar zarara u�ram�� durumda.

Karakoyunlu: THY olur, tekel zor
Devlet Bakan� Y�lmaz Karakoyunlu, �u anda �zelle�tirme anlam�nda Tekel'i de�erlendirmenin m�mk�n olmad��n� ifade ederek, bunun �ok uzun bir zaman tutaca��n� s�yledi. Karakoyunlu, Tekel'in par�alara ay�rmak suretiyle, tek tek sat��lar yoluyla �zelle�tirilmesinin m�mk�n olmad��n� bildirdi. Cevizli'deki TEKA Puro Fabrikas�'n�n a��l��nda konu�an Karakoyunlu, THY'yi ise bu y�l i�inde �zelle�tireceklerini kaydetti.